Stockholm

Historisch moment: Kristersson geen premier

STOCKHOLM – Vandaag heeft het Zweedse parlement besloten of Ulf Kristersson, de man die premier van Zweden wilde worden en een minderheidskabinet wilde vormen, de nieuwe premier zou gaan worden. Nog nooit in de moderne tijd van Zweden heeft het parlement een potentiële minister-president afgewezen. Tot nu.

Vanochtend rond 10:30 was het hoge woord eruit: na een debat vol drama en onzekerheden besloot het parlement toch dat het niet zeker was over de regering van Kristersson. Politici van zowel de partijen die in de potentiële coalitie zouden komen als partijen die in de oppositie zouden komen kwamen aan het woord tijdens deze verkiezing. Zweden zit al vanaf de algemene verkiezingen van 9 september zonder regering. Er zijn wel een aantal formatiepogingen gedaan, maar steeds zonder succes.

Bekijk hier een samenvatting van wat er is gebeurd vanochtend en wat er gaat gebeuren vanaf morgen:

Kristersson 14 november from Naomi Griep on Vimeo.

Racist

Een beruchte boeman in het overleg was toch wel Sverigedemokraterna (Sweden Democrats / SD) leider Jimmie Åkesson. Zo ongeveer alle partijen gaven aan wel op Kristersson te zitten wachten, maar ‘nee’ te hebben gestemd omdat de mogelijkheid dat de SD iets te zeggen heeft in Zweden niet in hun straatje past. Åkesson en zijn partij hebben een extreemrechts idealisme en zijn niet dol op de ontzettend grote migrantenstroom die in 2015 heeft plaatsgevonden. Sterker nog: ze willen de vluchtelingen permanent in vluchtelingenkampen onderbrengen om ‘het Zweedse volk en de vluchtelingen zelf te beschermen’. Mede hierdoor wordt voornamelijk Åkesson gezien als een racist die niet aan de macht mag komen.

Verdeeldheid

De mogelijkheid dat de SD ergens in de buurt van de coalitie zou zitten, heeft de minister-presidentiële toekomst van Kristersson de das om gedaan. Anders Ygeman, partijlid van de Sociaaldemocraten, uitte zijn bezorgdheid deze ochtend: “Het is een nationalistische partij die zich onderscheidt van onze visie op een open, liberale samenleving. Het moet niet de basis voor een Zweedse regering worden.” Maria Ferm van de Milieupartij deelde deze zorgen: “Er zijn grote risico’s verbonden aan het geven van veel invloed aan een partij zoals de SD. De meeste mensen in Zweden hebben gestemd op partijen die beloofden dat niet te doen.” Toch is het moeilijk voor Zweden om de SD overal buiten te houden, gezien de politieke verdeeldheid in het land. De SD is namelijk de derde grootste partij op het moment.

Rechts

Toen het Moderaten/Christendemocratie-plan nog op tafel lag, lichtte Jan Björklund van de Liberalen toe dat, mocht het plan doorgezet worden, die coalitie de meest rechtse coalitie zou worden die Zweden heeft gehad. De publieke verschuiving van links naar rechts verbaasde menig politicus. Maar dat de politici telkens de SD aankaarten, vindt Åkesson nog het meest opvallende. “De toespraken waar we naar hebben geluisterd zeggen veel over de politieke staat. Ze gaan niet over een opiniepeiling van de premier, maar over wie er invloed zal uitoefenen,” aldus de leider van de SD.

Spreker

Nu is het aan de Spreker om de volgende kandidaten aan te kaarten. Hij kan nog drie pogingen doen om een geschikte premier inclusief juist kabinet te vinden. Lukt dit niet, dan zal Zweden nieuwe verkiezingen moeten gaan houden om hierna weer van voor af aan te beginnen. De Spreker ontmoet de parlementsleden morgen (donderdag 15 november) om ze uit te leggen welke strategie hij gebruikt om de juiste mensen te kiezen. Publieke lieveling en partijleider van de Centrumpartij Annie Lööf is een veelbesproken kandidaat, maar ook de voormalige minister-president Stefan Lofven van de sociaaldemocraten kan zomaar eens voorgesteld worden door de Spreker.

17.858 reacties